Tanzania iko katika eneo muhimu sana la njia za biashara za Afrika Mashariki. Biashara kutoka Zambia, DRC, Rwanda, Burundi au Uganda zinapoagiza bidhaa, mizigo hiyo mara nyingi hupitia Bandari ya Dar es Salaam.

Kutokana na mtiririko huu mkubwa wa mizigo, kuanzisha kampuni ya Clearing & Forwarding (C&F) kunaweza kuwa fursa nzuri ya kibiashara. Hata hivyo, mamlaka za Tanzania zina masharti maalum kwa kampuni zinazotaka kufanya shughuli za customs clearance na freight forwarding. Unahitaji kukidhi mahitaji ya taasisi mbalimbali za serikali kabla ya kuanza kushughulikia hata kontena moja.

Ikiwa unapanga kuanzisha kampuni ya logistics Tanzania, mwongozo huu una eleza hatua muhimu za kuanzisha biashara hiyo, mahitaji ya leseni na maandalizi ya kifedha unayopaswa kuyazingatia.

Mamlaka Muhimu Utakazoshughulika Nazo

Kabla ya kuanza kuwasilisha nyaraka, ni muhimu kufahamu taasisi zinazosimamia sekta ya biashara na usafirishaji:

• BRELA: Husajili muundo wa kisheria wa kampuni yako na kushughulikia taratibu za uhifadhi na uidhinishaji wa majina ya kampuni.

• TRA: Hutoa TIN, usajili wa VAT na leseni ya kampuni ya uwakala wa forodha (Customs Agency License – CAL).

• TASAC: Inasimamia usafirishaji wa majini, shughuli za bandari na masuala ya mawakala wa meli.

• TAFFA: Ni chama kikuu cha kitaaluma kinacho wakilisha kampuni za freight forwarding nchini Tanzania.

Hatua 4 za Kupata Leseni ya Kampuni ya Clearing Agency

Kuanzisha kampuni ya clearing agency kunahitaji kufuata mchakato maalum. Kuruka hatua yoyote kunaweza kusababisha changamoto katika hatua zinazofuata, hasa wakati wa kuomba access kwenye mifumo ya customs.

Hatua ya 1: Sajili Kampuni Yako kupitia BRELA

Unahitaji kuwa na Private Limited Company ili kuweza kuomba leseni zinazohusiana na freight na clearing services.

• Jisajili kupitia BRELA ORS na uhifadhi jina la kampuni yako.

• Andaa Memorandum and Articles of Association (Memart). Hakikisha shughuli kama clearing, forwarding, warehousing na transit cargo handling zimeainishwa wazi kama sehemu ya shughuli kuu za kampuni.

• Weka mtaji wa hisa unaokidhi mahitaji ya uendeshaji na masharti yanayoweza kuangaliwa wakati wa mchakato wa leseni.

Hatua ya 2: Kamilisha Usajili wa Kodi kupitia TRA

Baada ya BRELA kukupatia Certificate of Incorporation, nenda TRA ili kupata Tax Identification Number (TIN) ya kampuni.

• Angalau director mmoja wa ndani anaweza kuhitajika kufika binafsi katika ofisi ya TRA kwa ajili ya biometric registration.

• Omba pia usajili wa VAT. Wateja wengi wakubwa wa freight na logistics huhitaji ankara zinazokidhi matakwa ya VAT.

Hatua ya 3: Omba Leseni ya TASAC

Hatua inayofuata ni kuwasilisha maombi kwa TASAC kwa mujibu wa sheria na masharti yanayohusiana na shughuli za shipping agencies.

• Wasilisha nyaraka za BRELA, uthibitisho wa kuwa na ofisi halisi, pamoja na taarifa au makadirio ya msingi ya kifedha ya kampuni.

• Kampuni inapaswa kuhakikisha kuwa wafanyakazi muhimu wa uendeshaji wana vyeti vinavyotambuliwa katika logistics au maritime transport, kulingana na mahitaji ya mamlaka husika.

Hatua ya 4: Pata TRA Customs Agency License (CAL)

Ili kampuni iweze kutumia TANCIS (Tanzania Customs Integrated System) na kushughulikia clearance ya mizigo katika bandari au vituo vya mipakani, inahitaji Customs Agency License (CAL) kutoka TRA.

Mahitaji ya Wafanyakazi

Ajiri angalau customs agents wawili wenye sifa zinazohitajika, ikiwa ni pamoja na kuwa na East African Customs Freight Forwarding Practicing Certificate (EACFFPC) pale inapohitajika kwa aina ya leseni na shughuli husika.

Customs Security Bond

Kampuni inahitaji kuweka dhamana ya benki au insurance guarantee (Customs Bond) ili kufidia hatari zinazoweza kuhusiana na kodi na ushuru wa mizigo wakati wa usafirishaji wa transit.

Muhtasari wa Leseni na Gharama

Hapa chini ni muhtasari wa baadhi ya mahitaji muhimu utakayokutana nayo wakati wa kuanzisha kampuni:

Vidokezo vya Kuendesha Biashara Yako kwa Ufanisi

Kupata leseni ni nusu tu ya mchakato. Ili kuhakikisha shughuli zako zinaendelea vizuri bila mizigo kukwama bandarini au mipakani, zingatia yafuatayo:

1. Andaa TANCIS Mapema

Baada ya kupata CAL, hakikisha vifaa vya IT na mifumo yako ya kazi vinaandaliwa na kuunganishwa ipasavyo na mifumo inayohitajika na TRA.

Mfumo usiofanya kazi vizuri au internet yenye kasi ndogo inaweza kusababisha kuchelewa kwa clearance na kuongeza gharama za demurrage.

2. Jenga Mtandao wa Washirika Kwenye Corridors za Biashara

Jenga mahusiano na wamiliki wa malori, waendeshaji wa bonded warehouses na clearing partners katika njia muhimu za biashara, ikiwemo:

• Central Corridor – kuelekea Rwanda, Burundi na DRC.

• TAZARA Corridor – kuelekea Zambia na maeneo ya kusini.

Mtandao mzuri wa washirika unaweza kusaidia kurahisisha usafirishaji wa mizigo kutoka bandarini hadi maeneo mbalimbali ya Afrika Mashariki na Kusini.

3. Hifadhi Nyaraka kwa Usahihi

Hakikisha unatunza kwa usalama nyaraka zote muhimu kama:

• Bill of Lading

• Transit Declaration Forms

• Duty Receipts

• Customs documents

• Nyaraka nyingine za clearance na usafirishaji

Utunzaji mzuri wa kumbukumbu husaidia kampuni yako kuwa tayari kwa ukaguzi na taratibu za uhuishaji wa leseni.

Unahitaji Msaada wa Kivitendo Kuanzisha Clearing & Forwarding Agency Yako?

Kushughulikia usajili na leseni kupitia BRELA, TRA na TASAC bila uzoefu wa ndani kunaweza kuchukua muda na kusababisha kuchelewa kutokana na marekebisho ya nyaraka au taratibu.

City Squares inaweza kukusaidia katika mchakato wa kuanzisha biashara yako, ikiwa ni pamoja na kusaidia katika BRELA filings, usajili wa kodi, taratibu za TASAC na maandalizi yanayohusiana na customs accreditation ili uweze kuanza biashara yako kwa utaratibu.

Unapanga kuanzisha kampuni ya Freight au Logistics Tanzania?

Wasiliana nasi kupitia WhatsApp Connect with us on WhatsApp.

Panga consultation maalum na Investment Consultant wetu.

Au wasiliana nasi hapa Connect with us here,, jaza fomu iliyo hapa chini au weka nafasi ya 1-on-1 appointment kwa ajili ya consultation.

Viungo Muhimu vya Huduma Zetu

• Huduma za Usajili wa Kampuni Tanzania:  Company Formation Service

• Huduma za Ubalozi wa Saudi Arabia Tanzania: Saudi Embassy Services

• Huduma za ajira nje ya Tanzania: Employment Services

• Huduma za Shipping na Customs Clearance: Logistics Services

Rasilimali za Ziada

• Huduma za Usajili wa Kampuni Tanzania: Launch your business with City Squares

• Weka Nafasi ya Appointment: Book a 1 on 1 Free Video Meeting with Our Expert Consultant

• Kuhusu Sisi: Discover City Squares

• Soma Makala Zetu Nyingine: Explore All Articles